Dead Man Walking Jens Lapidus

Oké, dus ik zat laatst in de kroeg, je kent het wel, met een biertje en een zakje bitterballen. En toen kwam het gesprek op Jens Lapidus. Ja, die supercoole Zweedse misdaadauteur, wiens boeken je rechtstreeks in een snelle auto met piepende banden katapulteren. Tenminste, dat is wat ik me ervan herinnerde.

Iemand zei iets over "Dead Man Walking" en ik dacht even: "Wacht, heeft Bruce Springsteen een nieuw boek geschreven?" Maar nee, dus. Het bleek dus te gaan over Lapidus' nieuwste uitstapje in de onderwereld, en ik dacht, "Prima, laten we duiken in deze duistere Skandinavische poel van ellende!"

Wat is "Dead Man Walking" (en waarom zou je er om geven)?

Nou, om te beginnen, is "Dead Man Walking" (of "Paradiset City", zoals het in het Zweeds heet) niet zomaar een misdaadroman. Het is een Lapidus-misdaadroman. Dat betekent: geen thee en koekjes bij het haardvuur. Denk meer aan een shot espresso, een vuurwapen en een achtervolging in een gestolen Volvo. Je snapt 'm.

Het verhaal speelt zich af in Stockholm, maar niet het Stockholm dat je op ansichtkaarten ziet. We praten hier over het Stockholm waar de zon nooit schijnt, waar de schaduwen dieper zijn en waar iedereen iets te verbergen heeft. Zelfs de bloemenverkopers! (Oké, misschien niet de bloemenverkopers, maar je begrijpt wat ik bedoel).

Het draait allemaal om een aantal slecht geplaatste individuen wiens paden kruisen en vervolgens compleet ontsporen. We hebben:

• Emilio: Een ex-crimineel die probeert het rechte pad te bewandelen. Nou ja, 'proberen'. Het is alsof hij een wankele highwire over een zwembad vol krokodillen probeert over te steken.
• Natalie: Een ambitieuze advocaat die haar ziel (en waarschijnlijk een paar panty's) heeft verkocht om de top te bereiken.
• Isak: Een onrustige tiener die op het punt staat de verkeerde kant van de wet te kiezen. Je kent ze wel, die types met die hoodies en die boze blik.

En dan zijn er nog allerlei andere kleurrijke figuren: louche zakenmannen, corrupte politieagenten, en schimmige figuren die op de achtergrond aan de touwtjes trekken. Het is een compleet zooitje, en dat is nou juist het leuke!

Waarom Lapidus zo Goed is (of in ieder geval, zo Populairst)

Lapidus is niet zomaar een schrijver. Hij is een stilist. Zijn proza is rauw, direct, en soms ronduit brutaal. Hij schuwt geen enkel detail, en hij is niet bang om zijn personages in de meest ongemakkelijke situaties te plaatsen. Je leest zijn boeken niet om je lekker te voelen. Je leest ze om je onrustig te voelen, om geschokt te zijn, om je af te vragen of je zelf wel zo'n brave Hendrik bent als je denkt.

Een paar redenen waarom Lapidus zo'n hit is:

• Zijn authenticiteit: Lapidus was zelf advocaat voordat hij schrijver werd, en hij heeft veel ervaring met de Zweedse onderwereld. Hij weet waar hij over praat, en dat voel je.
• Zijn tempo: Zijn boeken zijn als achtbanen. Ze beginnen langzaam, bouwen op, en dan BAM! Een reeks van onverwachte wendingen en schokkende onthullingen. Je kunt ze niet wegleggen.
• Zijn morele ambiguïteit: Er zijn geen helden in de boeken van Lapidus. Iedereen heeft zijn eigen gebreken, en iedereen is tot alles in staat om te overleven. Dat maakt het veel interessanter dan een verhaal met een duidelijke good guy en bad guy.

Maar even serieus... is het echt zo goed?

Oké, laten we eerlijk zijn. Niet iedereen is fan. Sommige mensen vinden Lapidus' stijl te rauw, te gewelddadig, te deprimerend. Ze missen misschien een beetje diepgang in de personages of vinden het plot hier en daar wat vergezocht. Ik snap dat.

Maar ik denk dat veel van de kritiek juist zijn sterke punten weerspiegelen. Ja, zijn boeken zijn rauw en gewelddadig, maar de onderwereld is nou eenmaal niet een gezellige picknick. Ja, zijn personages zijn moreel ambigu, maar dat maakt ze realistisch. En ja, soms zijn de plots vergezocht, maar hey, het is fictie! Een beetje overdreven drama mag toch wel?

Dus, moet je "Dead Man Walking" lezen?

Als je van snelle, spannende misdaadromans houdt, met een flinke dosis Scandinavische noir, dan is "Dead Man Walking" absoluut een aanrader. Verwacht geen happy ending, en wees voorbereid op een rit vol onverwachte wendingen. Maar als je eenmaal begint, kun je het boek gegarandeerd niet meer wegleggen.

Maar even eerlijk: als je snel bang bent, of een hekel hebt aan verhalen met veel geweld, dan kun je dit boek beter overslaan. Ga in dat geval gewoon lekker een kopje thee drinken en een romantische komedie kijken. Er is niets mis mee. Behalve dan dat je iets mist natuurlijk, maar dat hoeft niemand te weten.

Mijn eindoordeel (in één korte, krachtige zin)

"Dead Man Walking" is een meeslepend en verontrustend portret van de Zweedse onderwereld, dat je tot de laatste pagina in zijn greep houdt. En oh ja, vergeet niet om je Volvo op te poetsen, voor het geval dat...

Dus, dat is het verhaal van "Dead Man Walking". Nu ga ik even mijn eigen portie bitterballen bestellen. Ik heb wel wat troosteten verdiend na al dat literaire geweld.