De Waarheden Van Mijn Moeder

Ken je dat gevoel? Dat je denkt: "Oh ja, dát zei mijn moeder ook altijd!" Het is net als een universele moedercode die van generatie op generatie wordt doorgegeven. En hoewel je er als puber waarschijnlijk met je ogen rolde, merk je nu, jaren later, dat er toch wel een kern van waarheid in zat. Laten we eens kijken naar een paar van die "Waarheden Van Mijn Moeder", die klinken als een oude plaat die afgespeeld wordt, maar stiekem best relevant zijn.

"Je kamer is net een varkensstal!"

Ah, de klassieker. Het maakt niet uit of je nu daadwerkelijk een varkensstal bezit, of dat je gewoon een paar kledingstukken op de stoel hebt liggen (oké, misschien iets meer dan een paar...). Voor je moeder is het altijd een varkensstal. Het is een beetje alsof ze een ingebouwde rommel-radar hebben. En toegegeven, soms... soms hadden ze wel een punt. Ik herinner me een keer dat ik mijn sleutels kwijt was. Na een half uur zoeken vond ik ze... onder een berg oude schoolboeken, sokken, en een verdwaalde banaan. Les geleerd (soort van).

Variaties op het thema:

• "Ruim je troep op, je bent toch geen beest?"
• "Woon je hier alleen?" (Terwijl ze dondersgoed weet dat je er woont met je vader, broer, zus, hond, etc.)
• "Als je iets kwijt bent, weet je waar je moet beginnen met zoeken." (Ironisch genoeg, meestal weet je dat dus niet.)

"Eet je bord leeg, er zijn kinderen in Afrika die niks hebben!"

Deze is zo cliché, dat hij bijna grappig wordt. Het logische gat in de redenering is natuurlijk enorm: alsof mijn volgepropte buik ook maar één hongerig kind in Afrika zou helpen. Maar toch, ergens knaagt het. Het is een soort ingebouwde schuldgevoel-knop. Mijn moeder gebruikte deze tactiek vaak om me broccoli te laten eten. Werkte het? Soms. Voelde ik me schuldig? Absoluut. En nu, als ik eten weggooi, denk ik nog steeds aan die arme kinderen. Thanks, mam!

"Je trekt die kou toch niet naar je toe?"

Alsof verkoudheid een magneet is die je actief aantrekt! "Doe een sjaal om, anders word je ziek!" "Zet een muts op, anders krijg je oorontsteking!" Het idee dat je zelf verantwoordelijk bent voor je kwalen door een gebrek aan kleding is diep ingeworteld. Natuurlijk, warm blijven is belangrijk, maar het is niet alsof de virussen in de lucht denken: "Hé, die heeft geen sjaal om, we pakken 'm!" Het is meer een kwestie van kans, toch? Maar toegegeven, die sjaal hield me wel warm, en misschien heeft het toch een beetje geholpen. Wie weet?

"Wacht maar tot je zelf kinderen hebt!"

De ultieme dreiging. De 'Ik heb dit allemaal al meegemaakt, jij weet nog niks'-kaart. Het werd vaak gebruikt als ik kritiek had op haar opvoedmethodes (lees: als ik protesteerde tegen het feit dat ik geen ijsje mocht). En eerlijk is eerlijk, nu ik zelf kinderen heb, snap ik veel meer van wat ze bedoelde. De slapeloze nachten, de constante zorgen, de onvoorwaardelijke liefde... Ja, het is anders als je zelf kinderen hebt. Dus, mama, je had gelijk. (Zeg dat niet hardop!)

"Geld groeit niet op mijn rug!"

Nee, mam, dat weet ik. Maar het zou wel handig zijn. Deze opmerking werd meestal gemaakt als ik om iets duur vroeg (een nieuwe game, een dure jas, een pony (die heb ik trouwens nooit gekregen)). Het is een reminder van de realiteit. Geld is niet onbeperkt. Er moeten keuzes worden gemaakt. En als kind snap je dat natuurlijk niet helemaal. Alles lijkt mogelijk, en papa en mama hebben toch alles? Maar nu, met mijn eigen rekeningen en financiële verplichtingen, begrijp ik het ineens heel goed. Geld groeit inderdaad niet op je rug. Het kost bloed, zweet, en soms tranen (vooral als de belastingaangifte eraan komt).

"Doe normaal, dan doe je al gek genoeg!"

De Nederlandse versie van "Don't be extra." Het is een boodschap van bescheidenheid en aanpassing. Val niet op, doe niet te gek, pas je aan de groep aan. Is het de beste boodschap? Misschien niet. Soms is het juist goed om een beetje gek te doen, om jezelf te zijn, om op te vallen. Maar er zit ook een kern van waarheid in. Er zijn momenten dat je gewoon moet normaliseren, bijvoorbeeld bij een formele gelegenheid of in een serieuze situatie. Het is een kwestie van evenwicht vinden tussen jezelf zijn en je aanpassen aan de omgeving.

"Dat heb je van geen vreemde!"

Deze werd meestal gezegd als ik iets deed wat ze zelf ook deed (maar dan natuurlijk in een negatieve context). Bijvoorbeeld: "Je bent net zo koppig als je vader!" of "Je bent net zo chaotisch als ik was toen ik jong was!" Het is een erkenning van de erfelijke factoren in onze persoonlijkheid. En het is vaak waar. We zijn allemaal een beetje product van onze ouders, zowel in positieve als negatieve zin. Het is een reminder dat we niet perfect zijn, en dat we soms dezelfde fouten maken als onze ouders. Maar het is ook een kans om te leren en te groeien. En om je ouders een beetje te plagen natuurlijk.

"Ik zei toch dat...!"

De ultieme triomf van de moederlijke intuïtie. "Ik zei toch dat je een paraplu mee moest nemen!" "Ik zei toch dat die jongen geen goed idee was!" Het is een beetje frustrerend, maar tegelijkertijd ook indrukwekkend. Het lijkt wel alsof moeders een zesde zintuig hebben. Ze zien dingen aankomen die wij niet zien. Of misschien hebben ze gewoon meer levenservaring en kunnen ze situaties beter inschatten. Hoe dan ook, je kunt er beter naar luisteren, want meestal hebben ze gelijk. En zelfs als ze het mis hebben, geven ze het zelden toe. "Nou ja, bijna dan..."

Uiteindelijk zijn al deze "Waarheden Van Mijn Moeder" meer dan alleen maar irritante opmerkingen. Ze zijn een reflectie van liefde, bezorgdheid, en levenslessen. Ze zijn een onderdeel van onze opvoeding, van onze herinneringen, van wie we zijn geworden. Dus, de volgende keer dat je moeder iets zegt wat je bekend voorkomt, lach erom, rol met je ogen, maar onthoud ook dat er waarschijnlijk iets van waarheid in zit. En geef haar een knuffel. Want moeders, die zijn toch wel heel bijzonder.

En nu ik erover nadenk... misschien moet ik mijn kamer toch maar eens opruimen.