De Oude Calixtus Groenlo

Zo, luister even goed, want dit verhaal moet je echt horen. Het gaat over Groenlo, een klein stadje in de Achterhoek. En dan specifiek over De Oude Calixtus. Klinkt chique, hè? Is het ook, maar dan op een 'laat ik al mijn stenen vallen en mijn bier omstoten'-manier.

Je moet je voorstellen: Groenlo, vroeger Grolle genoemd, heeft nogal wat belegeringen overleefd. Alsof het een middeleeuwse realityshow was, maar dan zonder de filters en met aanzienlijk meer bloedvergieten. En De Oude Calixtus… die heeft het allemaal gezien. Als die stenen konden praten, zou je een trilogie aan spannende verhalen hebben, met minstens één verfilming door Netflix, gegarandeerd. Maar goed, die stenen zwijgen, dus ik vertel het je wel.

De Oude Calixtus: Meer dan zomaar een kerk

Oké, dus wat is De Oude Calixtus precies? Nou, in essentie is het een kerk. Maar dan niet zo’n saaie kerk waar je alleen komt als je oma je dwingt met Kerst. Nee, dit is een kerk met karakter! Een kerk met… laten we zeggen, een turbulente geschiedenis. Het is een beetje alsof je een trouwe oude hond hebt die in zijn jonge jaren een professionele inbreker was. Je weet wel, loyaliteit gemixt met een vleugje chaos.

Het ding is, er staat al eeuwen iets op die plek. Eerst was het waarschijnlijk een of ander heidens altaar waar ze rare dingen deden met konijnen ofzo. Ik gok maar wat, hoor. Daarna kwam er een houten kerkje, dat natuurlijk afbrandde. Hout en kaarsen, altijd een win-win situatie, toch? NOT!

Toen kwam er een stenen kerk, en die… bleef staan. Voor een tijdje dan. Laten we zeggen dat de geschiedenis van De Oude Calixtus een aaneenschakeling is van bouwen, afbranden, belegeren, herbouwen en dan weer een beetje afbranden. Een beetje zoals mijn carrière als thuisbakker, eigenlijk. Maar dan met meer historische waarde.

De Beeldenstorm: Een interieurontwerper’s nachtmerrie

Een van de hoogtepunten (of dieptepunten, afhankelijk van je perspectief) was de Beeldenstorm. Je weet wel, die periode dat een stelletje mensen het nodig vonden om alle heiligenbeelden en prullaria in kerken aan diggelen te slaan. Ik bedoel, je kunt toch ook gewoon een rommelmarkt organiseren? Scheelt een hoop sloopwerk.

Stel je voor: een woedende menigte, fakkels, en een hoop gesneuvelde heiligenbeelden. "Weg met die Maria! Smijt die Jozef naar buiten!" En dat allemaal terwijl de pastoor waarschijnlijk achter het altaar zat te bidden dat het snel voorbij zou zijn. Ik zou het in ieder geval doen.

• Feitje: Veel van de beelden in de Oude Calixtus zijn later vervangen, maar je kunt nog steeds sporen van de Beeldenstorm zien. Beetje zoals die keer dat ik mijn keuken verbouwde. Je ziet de littekens nog steeds, zeg maar.

De Belegeringen: Groenlo als Game of Thrones, maar dan zonder draken (helaas)

Groenlo is meerdere keren belegerd. Dat is zo vaak gebeurd dat ze er vast een stempelkaart voor hadden. "Na 10 belegeringen gratis een kanonskogel!"

De Spanjaarden, de Staatsen, iedereen wilde Groenlo hebben. En de Oude Calixtus stond er middenin, als een soort stoïcijnse oma die toekeek hoe haar kleinkinderen elkaar de hersens insloegen. Het gebouw raakte beschadigd, werd geplunderd, en soms zelfs als paardenstal gebruikt. Inderdaad, een paardenstal. Ik hoop dat de paarden tenminste de architectuur waardeerden.

• Wist je dat? Tijdens een van de belegeringen werd de kerk gebruikt als uitkijkpost. Ik zie het al voor me: een soldaat die door een verrekijker tuurt, een zak chips leeg eet en dan roept: "Hé, er komt een heleboel volk onze kant op!"

De Toren: Het hoog(s)tepunt (woordgrapje!)

De toren van de Oude Calixtus is… indrukwekkend. Hij steekt hoog boven Groenlo uit, alsof hij wil zeggen: "Kijk mij eens! Ik ben hier al eeuwen! En ik heb meer ellende gezien dan jullie allemaal bij elkaar!". Het is een beetje de Brad Pitt van Groenlo, zeg maar.

De toren heeft ook een hele rits aan functies gehad. Zoals ik al zei, was het een uitkijkpost, maar ook een plek waar de klok werd geluid om mensen te waarschuwen voor gevaar. En natuurlijk, heel belangrijk, om te laten weten dat het tijd was om naar de kerk te komen. Want laten we eerlijk zijn, in die tijd was er toch niet veel anders te doen.

• Fun fact: Er zijn verhalen dat de klokken van de toren zo luid waren, dat ze het glas uit de ramen van de huizen lieten trillen. Of dat echt waar is, weet ik niet, maar het klinkt wel cool.

En nu? De Oude Calixtus Vandaag

Tegenwoordig is de Oude Calixtus geen kerk meer. Ja, je leest het goed. Na al die eeuwen van godsdienst en ellende, is het nu een cultureel centrum. Beetje zoals een oude rockster die opeens klassieke muziek gaat spelen. Verrassend, maar ergens ook wel logisch.

Er worden concerten, tentoonstellingen en andere evenementen georganiseerd. Het is een plek waar mensen samenkomen, om te genieten van kunst en cultuur. En om te bedenken hoe anders het er vroeger aan toe ging. Al die belegeringen, al die beeldenstormen... Het is bijna niet voor te stellen.

Dus, als je ooit in de buurt van Groenlo bent, ga dan zeker even kijken. Loop rond, bewonder de architectuur, en probeer je voor te stellen wat er allemaal is gebeurd. En misschien, heel misschien, hoor je de echo's van de geschiedenis fluisteren. Of misschien hoor je gewoon de luide muziek van een concert. Wie zal het zeggen?

Conclusie: De Oude Calixtus is meer dan zomaar een gebouw. Het is een symbool van de geschiedenis van Groenlo, van de veerkracht van de mensen, en van het feit dat zelfs de meest turbulente geschiedenis uiteindelijk een happy end kan hebben. Of, in ieder geval, een nieuw begin als cultureel centrum. En dat is toch ook iets, nietwaar? En onthoud: als die stenen konden praten... dan hadden we waarschijnlijk een flink prijskaartje aan de therapiesessies.

Oh, en als je toevallig een konijn ziet rondrennen in de kerk, doe dan niet alsof je gek bent. Misschien is het gewoon een overblijfsel van die heidense rituelen. Je weet maar nooit!