De Levens Van Jan Six Geert Mak

Oké, oké, steek je hand op als je ooit van Jan Six hebt gehoord. En niet zomaar een Jan Six, want er lopen er best wat rond in Nederland (het is bijna net zo’n populaire naam als Piet Pietersen), maar de Jan Six. Die uit de Gouden Eeuw! Niemand? Maakt niet uit! Daar gaan we wat aan doen.

Want De Levens van Jan Six, geschreven door de meesterverteller Geert Mak, is zoiets als een geschiedenisboek vermomd als een spannende roddelcolumn. Alleen dan over 17e-eeuwse influencers. Denk aan Instagram, maar dan met Rembrandt en grachtenpanden in plaats van selfies en avocado-toast. Stel je voor: "Jan Six postte zojuist een nieuwe Rembrandt! #kunst #rijkdom #GoudenEeuw."

Wie was deze Jan Six dan wel?

Jan Six, de eerste, was dus niet zomaar de eerste de beste Jan. Hij was een stinkend rijke Amsterdamse regent. Dat is, voor de niet-Nederlanders onder ons (en eerlijk gezegd, ook voor veel Nederlanders), zoiets als een burgemeester, maar dan met véél meer macht en véél meer geld. En véél meer dure spullen. Je kent het wel. Hij kocht dure kunst (duh, Rembrandt hing aan zijn muur!), zat in het stadsbestuur en deed waarschijnlijk heel belangrijk ogende dingen met perkamenten rollen. Of nou ja, dat denk ik er dan maar bij.

Maar dat is nog niet alles! Jan Six was ook... tromgeroffel... een amateurtoneelschrijver! Ja, je leest het goed. Naast het besturen van een wereldrijk (oké, oké, een invloedrijke stadstaat) vond hij nog tijd om stukken te schrijven. Misschien had hij wel een burn-out, who knows. Ik kan me voorstellen dat hij af en toe dacht: "Pfff, die belastingen… ik schrijf wel even een tragikomedie over een verliefde herder!"

En Geert Mak dan?

Geert Mak is een soort geschiedenis-ninja. Hij sluipt door archieven, ontrafelt oude brieven en documenten, en tovert vervolgens een verhaal tevoorschijn dat je niet meer loslaat. Hij is de meester van de microgeschiedenis: hij zoomt in op één familie, één straat, één stad, en vertelt daarmee het verhaal van een hele eeuw. Het is net als CSI, maar dan zonder lijken en mét heel veel stof.

Wat maakt dit boek zo leuk (en leerzaam)?

Mak duikt in de geschiedenis van de familie Six, en daarmee in de geschiedenis van Amsterdam, Nederland en de Gouden Eeuw. Het is een verhaal over:

• Politiek gekonkel: Amsterdam was toen al een politiek wespennest. Wie met wie, wie tegen wie, en wie smeerde wie een oor aan? Denk aan House of Cards, maar dan met pruiken en fluwelen jassen.
• Handel en rijkdom: De VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie) maakte Nederland rijk, maar ook… niet altijd even aardig. Wees gewaarschuwd: er zitten wat onsmakelijke details in over slavernij en kolonialisme. Maar ja, dat hoort ook bij het verhaal.
• Kunst en cultuur: Rembrandt, Vondel, Hooft… De Gouden Eeuw was een creatieve explosie. En Jan Six zat er middenin, als beschermheer en mecenas. Hij was een soort 17e-eeuwse kunst-dealer-influencer.
• Familieperikelen: Ja, zelfs in de Gouden Eeuw hadden mensen ruzie met hun familie. Wie erft wat, wie trouwt met wie, en wie laat wie keihard vallen? Drama, drama, drama!

Het is niet zomaar een opsomming van historische feiten. Mak brengt de personages tot leven. Je voelt de ambitie van Jan Six, de trots van Amsterdam, en de onrust van een tijd in verandering. Het is alsof je door de grachten wandelt, luistert naar de gesprekken in de kroegen, en meekijkt door de ramen van de statige herenhuizen.

Een paar leuke (en misschien nutteloze) feitjes:

• Jan Six was dus bevriend met Rembrandt. Zo bevriend dat Rembrandt een portret van hem schilderde! Het hangt nu in de Six Collectie in Amsterdam, en het is adembenemend. Pro tip: ga erheen en doe alsof je heel goed weet wie Jan Six is.
• De familie Six woont nog steeds in hetzelfde grachtenpand! Serieus! Het is een soort levend museum. Stel je voor dat je al 350 jaar in hetzelfde huis woont. Waarschijnlijk ligt er nog ergens een sok achter de verwarming uit 1680.
• Jan Six schreef een toneelstuk genaamd 'Medea'. Het is waarschijnlijk niet zo goed als Shakespeare, maar hé, hij deed zijn best. Misschien moeten we het eens heropvoeren. Met heel veel special effects.
• De Six Collectie is privébezit. Je kunt er alleen op afspraak naartoe. Dus, als je indruk wilt maken op iemand, zeg dan: "Oh, ik heb gisteren nog even de Six Collectie bezocht." Gegarandeerd succes! (Of een verbaasde blik, dat kan ook).

Waarom zou je dit boek moeten lezen?

Omdat het geschiedenis is, maar dan leuk! Het is alsof je een spannende roman leest, maar dan met echte mensen en echte gebeurtenissen. Het is een trip down memory lane (een héle lange trip!), en het geeft je een nieuw perspectief op Nederland en de wereld. En wie weet, leer je er nog wat van ook! En je hebt in ieder geval weer wat te vertellen op een verjaardagsfeestje. “Wist je dat Jan Six…?” BAM! Iedereen is stil.

Maar serieus, De Levens van Jan Six is meer dan alleen een biografie. Het is een spiegel van de Nederlandse samenleving, van de Gouden Eeuw tot nu. Het laat zien hoe we zijn geworden wie we zijn, en waar we vandaan komen. En dat is best wel belangrijk, toch?

Dus, pak dat boek, zet een kop thee (of een glas wijn, het is maar net hoe serieus je de geschiedenis neemt), en duik in de wereld van Jan Six. Je zult er geen spijt van krijgen. Behalve misschien dat je nu de hele tijd "Gouden Eeuw" wilt roepen. Maar dat is dan jouw probleem.

En als laatste...

Vergeet niet: Geschiedenis is niet stoffig en saai. Het is vol roddels, intriges en heldendaden. En met Geert Mak als je gids, wordt het nog leuker ook! Nu, ga lezen! En laat je verrassen door het leven van Jan Six. Of beter gezegd: de levens.