De Gustibus Non Est Disputandum

Zo, luister eens even! Ik zat laatst in een cafeetje, je kent het wel, zo eentje waar de koffie net niet lekker genoeg is, en de stoelen net niet comfortabel genoeg. Maar goed, ik zat er dus, te luisteren naar twee mannen die hard aan het discussiëren waren. Eén van die gasten, een type met een baard die zo lang was dat-ie bijna in zijn soep viel, beweerde stellig dat ananas op pizza een culinaire misdaad was. De andere, een man met een onverklaarbare fascinatie voor bretels, was er juist dol op. Hun argument werd steeds feller, luider, totdat ik bijna mijn slappe koffie over mijn broek morste. En toen bedacht ik het: "De gustibus non est disputandum!"

Wat de Frikandel betekent dat?

Klinkt chique, hè? Het is Latijn, en het betekent vrij vertaald: “Over smaak valt niet te twisten.” Eigenlijk een briljante uitspraak, vind je niet? Vooral als je bedenkt dat de halve wereld in oorlog is over dingen die, laten we eerlijk zijn, compleet subjectief zijn. Denk aan politiek (oeps!), religie (dubbel oeps!), en... jawel... ananas op pizza! Oh, en laten we de eeuwige strijd tussen koriander-liefhebbers en koriander-haters niet vergeten. Het is net alsof de ene helft van de wereld koriander proeft als zeep, terwijl de andere helft zich afvraagt waar iedereen over klaagt. Mysterieus, niet?

De essentie van "De gustibus…" is dat smaken verschillen, en dat is oké! Sterker nog, het is fantastisch! Stel je eens voor dat iedereen dezelfde smaak had. Dan zou het leven toch vreselijk saai zijn? Alle restaurants zouden hetzelfde menu hebben (waarschijnlijk met alleen maar gekookte aardappelen en spruitjes, brr!), alle winkels zouden dezelfde kleren verkopen (beige coltruien voor iedereen!), en alle films zouden dezelfde saaie romantische komedie zijn (met Jennifer Aniston, waarschijnlijk, want die is blijkbaar tijdloos). Nee, dank je! Geef mij maar de chaos van verschillende smaken en voorkeuren. Ik heb liever een wereld waarin iemand dol is op ananas op pizza, dan een wereld waar iedereen hetzelfde smaakt.

Waarom is het zo moeilijk om het te accepteren?

Maar waarom is het dan zo moeilijk om te accepteren dat andere mensen andere smaken hebben? Ik denk dat het komt omdat we onze eigen smaak als een soort definitie van onszelf zien. Onze voorkeuren zijn een deel van onze identiteit. Als iemand iets afkraakt dat wij lekker vinden, voelt dat alsof ze ons afkraken. Snap je?

Het is een beetje zoals wanneer je je favoriete voetbalclub verdedigt. Je weet rationeel gezien best dat ze niet altijd de beste zijn (sorry, Feyenoord-fans!), maar als iemand ze bekritiseert, ben je toch meteen klaar om te vechten (figuurlijk, natuurlijk). Hetzelfde geldt voor je favoriete muziek, je favoriete boek, je favoriete tv-serie, en ja, zelfs je favoriete topping op pizza.

De valkuil van superioriteit

Een andere reden waarom we zo moeilijk kunnen accepteren dat smaken verschillen, is dat we onszelf soms stiekem superieur voelen. We denken dat onze smaak beter is, meer verfijnd, meer ontwikkeld. We kijken neer op mensen die van foute muziek houden, of slechte films kijken, of... ja, je raadt het al... ananas op hun pizza doen. (Sorry, ananas-haters, ik kan het niet laten!)

Maar laten we eerlijk zijn, wie bepaalt er wat 'goed' of 'slecht' is? Een of andere zelfbenoemde smaakgoeroe? Een criticus met een snor en een monocle? Ik dacht het niet! Smaak is persoonlijk, subjectief, een kwestie van voorkeur. Er is geen objectieve standaard voor goed of slecht. Behalve misschien als het gaat om dingen die daadwerkelijk schadelijk zijn voor je gezondheid. Zoals het drinken van bleekmiddel. Dat is gewoon geen goed idee, punt uit.

Praktische toepassingen van "De Gustibus..."

Oké, genoeg gefilosofeer. Hoe kunnen we "De gustibus non est disputandum" nu daadwerkelijk in de praktijk brengen? Hier zijn een paar tips:

• Wees nieuwsgierig, niet veroordelend. In plaats van meteen te oordelen over iemands smaak, probeer te begrijpen waarom ze iets lekker vinden. Misschien ontdek je wel iets nieuws!
• Vermijd "smaakoorlogen". Is het echt de moeite waard om ruzie te maken over ananas op pizza? Waarschijnlijk niet. Laat mensen lekker eten wat ze willen, en concentreer je op de dingen die er echt toe doen. Zoals... uh... het redden van de wereld? Ofzo?
• Leer van andere smaken. Probeer nieuwe dingen uit! Ga eens naar een restaurant met een keuken die je nog niet kent. Lees een boek in een genre dat je normaal gesproken niet zou lezen. Luister naar muziek van een band die je nog nooit hebt gehoord. Wie weet ontdek je wel een nieuwe favoriet!
• Accepteer dat niet iedereen je smaak zal delen. En dat is oké! Het leven zou saai zijn als iedereen hetzelfde lekker zou vinden. Wees blij met de diversiteit!

En hier zijn nog wat voorbeelden van smaken waar mensen het hartgrondig oneens over zijn:

• Koriander: Liefde of zeep?
• Drop: Hemels of de hel?
• Lever: Delicatesse of marteling?
• Spruitjes: De vijand van elk kind (en sommige volwassenen)?
• Zwarte sokken in sandalen: Een fashion faux pas van epische proporties?

Zie je wel? De lijst is eindeloos. En dat is precies wat "De gustibus..." zo belangrijk maakt. Het herinnert ons eraan dat we elkaar moeten respecteren, zelfs als we het niet eens zijn over de kleinste dingen. Of het nu gaat om eten, muziek, kleding, of wat dan ook. Respecteer elkaars smaak, en de wereld wordt een stukje mooier (en lekkerder!).

Conclusie

Dus, de volgende keer dat je in een discussie belandt over smaak, herinner je dan "De gustibus non est disputandum". Lach erom, haal je schouders op, en bestel nog een kop koffie (of een pizza met ananas, als je durft!). Het leven is te kort om je druk te maken over de voorkeuren van anderen. Concentreer je op je eigen geluk, en laat anderen hun eigen pad volgen. En wie weet, misschien ontdek je wel dat ananas op pizza eigenlijk helemaal niet zo slecht is. Of juist wel. Wie ben ik om dat te bepalen?

Trouwens, ik heb gehoord dat ze nu pizza's maken met frikandellen en mayonaise. Ik denk dat ik daar maar eens een essay over ga schrijven. Of misschien niet. "De gustibus...", weet je wel?