Dat Is Een Krenterige Schoenmaker

Hé, even luisteren! Ik moet je écht iets vertellen. Het gaat over iets typisch Nederlands, zoiets dat je oma nog zou zeggen als je niet genoeg kaas op je boterham doet. We hebben het over: "Dat is een krenterige schoenmaker!"

Ja, ik weet het, klinkt alsof ik je ineens een recept voor stoofpeertjes ga geven. Maar nee! Dit is een gezegde, een uitdrukking. En een behoorlijk rake, als ik eerlijk ben.

Wat betekent die rare spreuk nou precies?

Oké, dus stel je voor: je hebt die ene oom die altijd de goedkoopste wijn meeneemt naar verjaardagen, die wijn die naar voetenzweet ruikt en waar je het liefst zo ver mogelijk vandaan blijft. Of die collega die altijd nét de helft van de lunchkosten vergeet als de rekening komt. Dát, vrienden, is een krenterige schoenmaker.

Het betekent dus dat iemand extreem gierig is. Niet gewoon zuinig, nee, obsessief zuinig. Zuinig dat het pijn doet. Zuinig dat het gênant wordt. Zuinig dat je je afvraagt of ze stiekem een goudvoorraad onder hun matras hebben verstopt.

Het gaat verder dan alleen geld, trouwens. Een krenterige schoenmaker kan ook krenterig zijn met complimenten, met tijd, met liefde… Kortom, met alles wat waardevol is.

De Mysterieuze Herkomst: Waarom een Schoenmaker?

Dit is waar het interessant wordt! Want waarom in vredesnaam een schoenmaker? Waren schoenmakers vroeger allemaal Scrooge McDucks in lederhosen?

Er zijn een paar theorieën, en eerlijk gezegd, ze zijn allemaal even vermakelijk:

• Theorie 1: Vroeger waren schoenmakers arm. En als je arm bent, moet je wel zuinig zijn, toch? Logisch, maar niet echt een bevredigende verklaring.
• Theorie 2: Schoenmakers werkten met leer. Leer was duur! Elk klein stukje werd bewaard en hergebruikt. Niks werd verspild. Dus misschien zijn ze gewoon efficiënt, geen krenterige schoenmakers! Nou ja, behalve als ze zelfs de afgesneden nagels van hun klanten gingen bewaren om er mini-schoentjes voor vlooien van te maken.
• Theorie 3: (Mijn persoonlijke favoriet) Schoenmakers werkten vaak thuis. Ze hadden dus geen sociale controle. Niemand zag wat ze aten, hoe ze hun huis verwarmden (of niet!), en hoe ze hun geld besteedden. Ze konden dus lekker in het geheim de vrek uithangen.
• Theorie 4: Simpelweg een rijmpje! Schoenmaker rijmt lekker op 'zakenmaker' of iets dergelijks, en iemand heeft er gewoon een grappige draai aan gegeven. Misschien was het een gefrustreerde klant wiens schoenen steeds weer kapot gingen...

Welke theorie de juiste is? Niemand weet het zeker. Maar feit blijft: die schoenmaker heeft een slechte reputatie gekregen!

Een paar voorbeelden van krenterige schoenmakers in het wild:

• Die collega die de printer altijd op zwart-wit zet, zelfs als je een prachtige foto van een zonsondergang wilt printen.
• Je vader die nog steeds oude enveloppen hergebruikt om boodschappenlijstjes op te schrijven.
• Je buurman die zijn tuin bewatert met regenwater dat hij in oude emmers opvangt. Oké, dat is misschien wel slim in plaats van krenterig… maar toch!
• Die kennis die altijd een verjaardagskaart koopt in de uitverkoop, drie maanden na de verjaardag.

Hoe herken je een krenterige schoenmaker? De symptomen!

Let op deze tekenen! Als je iemand herkent die aan deze beschrijving voldoet, weet je genoeg!

• Ze knippen het laatste beetje tandpasta uit de tube alsof hun leven ervan afhangt.
• Ze hamsteren gratis pennen en papieren servetjes alsof ze een post-apocalyptische bunker aan het vullen zijn.
• Ze klagen over de prijs van een kopje koffie, terwijl ze tegelijkertijd een gloednieuwe sportwagen rijden.
• Ze nemen hun eigen thee en suiker mee naar een restaurant.
• Ze tellen precies uit wie hoeveel van de rekening moet betalen, tot op de cent nauwkeurig. (En ze ronden altijd naar beneden af.)
• Ze zijn kampioen in het vinden van kortingscodes en aanbiedingen, zelfs voor de meest onbenullige dingen.
• Ze verbergen de afstandsbediening om te voorkomen dat iemand onnodig de tv aanzet.
• Ze houden het licht uit, zelfs als het donker is. "Een kaars is toch ook gezellig?"
• Ze wassen hun auto alleen als het regent.

Serieus, als iemand deze lijst afvinkt, ren dan weg! (Maar niet te hard, want rennen kost energie en dat is ook zonde!)

Waarom maken krenterige schoenmakers ons aan het lachen?

Eigenlijk is het best sneu, toch? Iemand die zo bang is om geld uit te geven. Maar toch, we lachen erom! Waarom?

Misschien omdat het zo'n karikatuur is. Een extreme versie van zuinigheid die we allemaal wel een beetje in ons hebben. We kennen allemaal wel het gevoel van 'oh nee, ik ben mijn portemonnee vergeten!' (terwijl die gewoon in je jaszak zit). De krenterige schoenmaker overdrijft dat gevoel tot in het absurde.

Of misschien lachen we omdat we ons er een beetje superieur door voelen. "Kijk mij eens gul zijn! Ik geef wél een rondje!" (Alleen als het happy hour is, natuurlijk).

De Morele Les: Wees geen krenterige schoenmaker!

Dus, de boodschap is duidelijk: wees geen krenterige schoenmaker! Het leven is te kort om je druk te maken over elke cent. Geef af en toe eens wat uit! Trakteer jezelf op iets leuks! Koop die dure koffie! Gooi die sokken met gaten weg!

Natuurlijk, wees niet roekeloos. Gooi je geld niet over de balk. Maar laat je niet leiden door angst om iets te verliezen. Soms is het de moeite waard om een beetje gul te zijn. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen.

Want uiteindelijk is het toch zo: een lach en een gezellig moment zijn meer waard dan een stapel guldens onder je matras. (En bovendien, van al dat geld kun je toch geen nieuwe schoenen kopen, zo krenterig als je bent!)

Dus, de volgende keer dat je iemand ziet die nét iets te zuinig is, fluister dan zachtjes: "Hé, dat is een krenterige schoenmaker!". En glimlach erom. Want wie weet, misschien help je ze zo een beetje los te komen van hun obsessie met sparen.

Proost! En op naar een gulziger leven!