Boeken Van Willem Frederik Hermans

Hé, even een bakkie? Laten we het eens hebben over Willem Frederik Hermans. Die man, hè? Een geval apart. Ik bedoel, wie schrijft er nou zoiets als De donkere kamer van Damokles? Serieus, wat ís dat boek eigenlijk?

Hermans. Alleen al de naam klinkt alsof hij net een theorie over kwantumfysica heeft uitgedokterd. En ergens klopt dat ook wel. Zijn boeken zijn net doolhoven. Je denkt dat je het snapt, maar dan… BAM! Weer een doodlopende gang. Lekker frustrerend, toch?

Waarom Hermans?

Waarom zou je je in vredesnaam wagen aan die literaire achtbaan? Nou, daar zijn genoeg redenen voor. Ten eerste: de sarcasme! Man, die man kon cynisch zijn. Alsof hij 's ochtends zuur pruimde bij het ontbijt en dat vervolgens in zijn boeken gooide. Heerlijk!

Ten tweede: de complexiteit. Ik bedoel, je moet er even voor gaan zitten. Het is geen chicklit die je op het strand wegleest (sorry, chicklit-fans!). Maar juist dat gepuzzel maakt het zo bevredigend. Als je eindelijk denkt iets te snappen, voel je je net een genie. Even dan, hè. Want Hermans gooit er daarna weer een nieuwe curveball in.

En ten derde: hij is gewoon… iconisch. Je kan niet om hem heen als je het over Nederlandse literatuur hebt. Hij is een beetje de onruststoker, de rebel. Iemand die lak had aan conventies en gewoon schreef wat hij dacht. En dat is best verfrissend, niet?

Een paar aanraders (voor de beginners, dan)

Oké, oké, je bent overtuigd. Je wilt je wagen aan Hermans. Maar waar begin je? Goede vraag! Hij heeft nogal wat geschreven, van korte verhalen tot dikke pillen. Dus laten we het behapbaar houden.

De donkere kamer van Damokles: Ja, ja, ik weet het. Ik begon er al over. Maar dit is echt een must-read. Een man die aangezien wordt voor een verzetsstrijder en vervolgens in een bizarre spiraal van gebeurtenissen terechtkomt. Is hij echt een held? Is hij gek? Bestaat die verzetsman eigenlijk wel? Vragen, vragen, vragen! En het einde… Tsja, dat moet je zelf maar beleven.

Nooit meer slapen: Een geoloog die naar Lapland trekt om een meteorietkrater te vinden. Klinkt simpel, toch? Mispoes! Het wordt een survivaltocht vol frustratie, tegenslag en… Hermansiaanse ellende. Je voelt de muggen bijna prikken, zo goed is het geschreven. En je vraagt je af: waarom doet die man zichzelf dit aan? Misschien is dat wel de kernvraag van het boek.

Onder professoren: Een satirische blik op de universitaire wereld. Vol roddel, gekonkel en ambitieuze types die elkaar de tent uitvechten. Herkenbaar? Misschien wel. Als je ooit op een universiteit hebt rondgelopen, tenminste. Maar zelfs als je dat niet hebt, is het gewoon hilarisch. Hermans spaart niemand. En dat is nou net zo leuk.

Wat maakt Hermans, Hermans?

Even dieper graven. Wat zit er nou in die boeken dat ze zo typisch Hermans maakt? Het is een mix van een paar ingrediënten:

• De hoofdpersonen zijn vaak losers. Of in ieder geval mensen die worstelen met zichzelf en de wereld om hen heen. Ze zijn onhandig, onzeker en maken foute beslissingen. Kortom: ze zijn menselijk.
• De werkelijkheid is vaak ambigu. Niets is wat het lijkt. Er is altijd een zweem van twijfel, een mogelijkheid dat alles anders is dan je denkt. Dat maakt het lezen soms frustrerend, maar ook enorm spannend.
• Zwarte humor. Hermans had een scherpe pen en hij gebruikte die graag om de draak te steken met de menselijke dwaasheid. Zijn boeken zitten vol cynische observaties en absurde situaties.
• Een pessimistische kijk op de mensheid. Hermans was niet bepaald een optimist. Hij geloofde niet in de goedheid van de mens. Eerder in het tegenovergestelde. En dat zie je terug in zijn boeken.

Klinkt zwaar? Valt wel mee. De humor relativeert alles. En juist door die pessimistische blik weet Hermans de absurditeit van het leven zo goed te vangen.

Hermans en de controverse

Hermans was niet bang om te provoceren. Hij had een uitgesproken mening en hij stak die niet onder stoelen of banken. Dat leverde hem nogal wat controverse op. Denk aan zijn uitspraken over de Tweede Wereldoorlog of zijn kritiek op de Nederlandse cultuur. Hij was een enfant terrible, zeg maar. Een man die graag tegen de schenen schopte.

Vond iedereen dat leuk? Natuurlijk niet. Maar het maakte hem wel interessant. Hij was iemand waar je een mening over moest hebben. Iemand die je niet zomaar kon negeren. En dat is misschien wel zijn grootste verdienste. Hij heeft de Nederlandse literatuur wakker geschud.

Dus... Proberen?

Wat denk je? Durf je het aan? Een duik in de wereld van Willem Frederik Hermans? Het is geen gemakkelijke opgave, dat geef ik toe. Maar het is wel de moeite waard. Je zult misschien gefrustreerd raken, je zult je misschien afvragen waar je aan begonnen bent. Maar je zult ook verrast worden, uitgedaagd en aan het denken gezet.

En wie weet… Misschien ontdek je wel dat die cynische, pessimistische blik van Hermans eigenlijk best wel grappig is. Misschien herken je er wel iets van jezelf in. Of van de wereld om je heen. En dan snap je misschien waarom hij zo’n belangrijke schrijver is. Of niet. Dat mag ook. Maar probeer het gewoon eens. Wat heb je te verliezen? Behalve een paar uurtjes slaap, dan. Maar die kan je later wel weer inhalen.

En als je er dan toch mee bezig bent, gooi er gelijk even wat Harry Mulisch en Gerard Reve achteraan. Dan heb je de Grote Drie wel gehad. Maar dat is weer een verhaal voor een andere keer. Nu eerst Hermans! Veel plezier!

En laat je me weten wat je ervan vond, hè? Ik ben benieuwd!