Boeken Van Joost De Vries

Oké, luister eens. Ik zat dus gisteren in m'n favoriete café, te nippen aan een dubieuze kop koffie (die smaakte serieus naar sokken), toen ineens de naam Joost de Vries opdook in een gesprek aan de tafel naast me. Joost de Vries, dacht ik, die ken ik! Althans, ik ken zijn boeken, en die zijn... uh... interessant. Laat ik het zo zeggen, ze laten je niet koud. Alsof je een ijskoude douche neemt na een week kamperen zonder douchegelegenheid. Verfrissend, ja, maar ook even slikken. Dus ik dacht, laat ik eens een stukje schrijven over die kerel. Puur voor jullie vermaak, natuurlijk. En misschien, heel misschien, om mezelf ervan te overtuigen dat ik ze echt snap.

Wie is die Joost de Vries eigenlijk?

Goede vraag! Joost de Vries is dus een Nederlandse schrijver en journalist. Stel je hem voor als een soort intellectuele hipster. Niet per se met baard en knot, maar meer qua denkwijze. Hij schrijft over van alles en nog wat: politiek, literatuur, technologie, de teloorgang van beschaving (misschien een beetje), en hij doet dat met een stijl waar je 'u' tegen zegt. Hij is niet bang om opinies te hebben, om het zacht uit te drukken. En hij is al helemaal niet bang om die te uiten. Je kunt hem lezen in bijvoorbeeld De Groene Amsterdammer en Vrij Nederland, als je tenminste van ingewikkelde zinnen en diepgaande analyses houdt. Niet voor de zwakkeren onder ons, zeg maar.

Een man van vele markten (of genres, in dit geval)

Het leuke van Joost de Vries is dat hij niet in één hokje te plaatsen is. Hij is een soort literaire kameleon. Een van zijn bekendste boeken is bijvoorbeeld De Republiek, een roman die zich afspeelt in de 17e eeuw en draait om wetenschap, geloof en macht. Maar hij kan net zo makkelijk een boek schrijven over de digitalisering van de samenleving of een essaybundel over de absurditeit van het moderne leven. Echt, hij springt van onderwerp naar onderwerp alsof hij een cursus parkour heeft gevolgd. Zonder helm.

Wat maakt zijn boeken nou zo... bijzonder?

Nou, waar zullen we beginnen? Ik denk dat het vooral zijn stijl is. Joost de Vries schrijft op een manier die tegelijkertijd intelligent en ironisch is. Hij gebruikt ingewikkelde zinnen, maar strooit er tegelijkertijd met humor en sarcasme. Het is alsof hij je probeert te imponeren met zijn kennis, maar tegelijkertijd tegen je zegt: "Maar neem het allemaal niet te serieus hoor!" Het is een beetje verwarrend, maar ook wel weer charmant. Een beetje zoals daten met een wiskundige die ook stand-up comedian is.

Kenmerken van een typische Joost de Vries-roman:

• Veel verwijzingen naar de (kunst)geschiedenis: Bereid je voor op namen als Nietzsche, Rembrandt, en Foucault. Mocht je die niet kennen, dan leer je ze vanzelf kennen. Of je doet alsof, dat kan ook.
• Complexe personages: Geen eendimensionale helden of schurken hier. Zijn personages zijn vaak flawed, ambivalent en soms ronduit onsympathiek. Net als in het echte leven, dus.
• Een kritische blik op de samenleving: Joost de Vries is niet bang om de vinger op de zere plek te leggen. Of om die vinger er flink in te wrijven, afhankelijk van zijn humeur.
• Onvoorspelbaarheid: Verwacht niet dat zijn boeken een happy end hebben. Sterker nog, verwacht niet dat je begrijpt waar het verhaal überhaupt heen gaat. Dat is onderdeel van de charme, denk ik.
• Veel details: Het lijkt erop alsof hij alles weet. Over architectuur, schilderkunst, politiek en geschiedenis.

Een paar aanraders (of waarschuwingen, afhankelijk van je smaak)

Dus, je bent nieuwsgierig geworden? Of je hebt gewoon zin om je hersenen te martelen? Hier zijn een paar boeken van Joost de Vries waar je mee kunt beginnen:

De Republiek

Zoals gezegd, een historische roman over de 17e eeuw. Als je van complexe plotlijnen en intellectuele debatten houdt, dan is dit je ding. Als je liever leest over draken en elfen, dan kun je deze beter overslaan. Tenzij je draken en elfen zat bent, en toe bent aan een goed boek, met échte historische figuren. Maar, zoals ik al zei, verwacht geen eenvoudige kost.

Clausewitz

Dit boek over de beroemde Pruisische generaal en militaire theoreticus is ook weer zo'n heerlijk ingewikkelde mix van geschiedenis, filosofie en persoonlijke reflectie. Verwacht geen spannende oorlogsverhalen. Verwacht wel een diepgaande analyse van macht, oorlog en de menselijke conditie. En, oh ja, heel veel lange zinnen. Het is in feite een biografie van Clausewitz, maar dan geschreven door iemand die graag de complexiteit van het menselijk handelen benadrukt.

Alaska

Dit is een roman over een man die op zoek gaat naar zijn vader, die verdwenen is in Alaska. Het is een roadtrip-verhaal, maar dan wel een roadtrip met een existentiële ondertoon. Verwacht geen feelgood-einde. Verwacht wel prachtige beschrijvingen van de natuur en scherpe observaties over de menselijke psyche. Bovendien, wie wil er nou niet over Alaska lezen? Het is immers koud en mysterieus. Net als de boeken van Joost de Vries, eigenlijk.

Europa, een roman

Een roman uit 2024. Ik kon er zelf nog geen oordeel over vellen, maar de recensies zijn alvast lovend.

Conclusie (of een poging daartoe)

Oké, dus wat is nou het eindoordeel? Zijn de boeken van Joost de Vries de moeite waard? Tja, dat hangt er helemaal vanaf. Als je op zoek bent naar makkelijke lectuur voor op het strand, dan zou ik zeggen: ren. Maar als je van een uitdaging houdt, als je je hersenen wilt laten kraken, en als je niet bang bent voor een beetje sarcasme, dan zou ik zeggen: waag het erop. Je zult er misschien niet alles van begrijpen, maar je zult je in ieder geval niet vervelen. En wie weet, misschien leer je er nog iets van. Of je doet alsof, dat kan natuurlijk ook.

En nu ga ik weer terug naar m'n café, om te luisteren of er nog meer mensen over Joost de Vries praten. En om een nieuwe kop koffie te bestellen. Hopelijk smaakt die niet naar sokken. Proost!