Boek Youp Van Het Hek

Oké, luister. Ik zit dus in de kroeg, beetje te hangen, en er komt iemand naar me toe. Zegt ie: "Hé, jij lijkt me wel iemand die iets weet van Youp van 't Hek." Nou, ik ken Youp wel van de conferences op tv, maar "iets weten"? Alsof ik een Youp-encyclopedie ben! Maar goed, ik dacht: laat ik die gozer eens entertainen. Dus ik zeg: "Nou, vertel eens, wat wil je weten?"

En hij begint over zijn boeken. Zijn boeken! Ik dacht altijd dat Youp vooral een podiumbeest was, een soort verbale sloopkogel die elk Oudejaarsconference weer in de fik steekt. Maar nee, hij schrijft dus ook boeken. En niet zomaar wat bladzijdes volgeklad, nee, echt van die boeken die je in de winkel ziet liggen, met kaft en al. Wie had dat gedacht?

Youp van 't Hek: Meer dan alleen een Oudejaarsconference

Dus, voor de mensen die net als ik waren – levend onder een steen, of gewoon te druk met Netflix – Youp van 't Hek is dus meer dan alleen die kerel die elk jaar op 31 december ons nationale gevoel van schaamte en hilariteit aanwakkert. Hij is ook een schrijver. En blijkbaar geen onverdienstelijke ook, anders zouden ze hem geen boekencontract geven, toch?

Wat voor boeken dan?

Goede vraag! De man in de kroeg (ik ben zijn naam inmiddels alweer vergeten, laten we hem gewoon Henk noemen) had het over verschillende soorten boeken. Blijkbaar schrijft Youp:

• Columns: Hij is berucht om zijn columns in NRC Handelsblad. Die zijn dus gebundeld in boeken. Denk aan korte, scherpe observaties over het leven, de liefde, politiek, en alles wat daar tussenin zit. Alsof hij een stukje van je eigen gedachten op papier zet, maar dan grappiger en cynischer.
• Romans: Ja, echt! Romans! Ik had ook zoiets van "Youp, een roman? Gaat hij nu ook nog liefdesverhalen schrijven?" Nou, blijkbaar wel. Al zijn het dan waarschijnlijk wel liefdesverhalen met een flinke dosis zelfspot en maatschappijkritiek. Denk aan "Fluiten in het donker" uit 1991.
• Bundelingen van conferences: Logisch, eigenlijk. Al die grappen die hij op het podium staat te verkondigen, die schrijft hij natuurlijk ook ergens op. En die worden dan dus in boekvorm uitgebracht. Handig voor de mensen die zijn grappen nog eens willen nalezen, of voor als je geen kaartje kon bemachtigen voor zijn show (wat, laten we eerlijk zijn, bijna onmogelijk is).

Henk stond te vertellen over "Rijke mensen zijn anders". Dat is een bundeling van columns. En hij zei dat Youp daarin lekker tekeer gaat tegen de elite. Tja, dat is ook wel weer typisch Youp. Hij spaart niemand, en al helemaal geen rijke mensen. Alsof hij denkt: "Hé, jullie hebben genoeg geld, jullie kunnen wel een beetje kritiek hebben."

Waarom zou je Youp van 't Heks boeken lezen?

Nou, Henk had daar wel een paar antwoorden op. Hij zei (en ik parafraseer even, want ik kan me niet meer precies herinneren wat hij zei – ik had inmiddels ook alweer een biertje op):

• Omdat het grappig is: Duh! Het is Youp van 't Hek! Als je niet lacht, dan heb je waarschijnlijk een operatie gehad waardoor je lachspieren zijn uitgeschakeld. Of je bent gewoon een zuurpruim.
• Omdat het herkenbaar is: Youp beschrijft vaak dingen die iedereen herkent. Dat ongemakkelijke moment bij de bakker, die irritante buurman, die mislukte vakantie. Hij weet precies de vinger op de zere plek te leggen.
• Omdat het tot nadenken stemt: Tussen alle grappen en grollen door, zit er vaak wel een serieuze ondertoon in zijn werk. Hij stelt vragen over de maatschappij, over onszelf, over het leven. En dat is soms best confronterend.
• Omdat je dan kunt meepraten: Stel je voor, je bent op een feestje en iemand begint over Youp van 't Hek. En jij kunt dan zeggen: "Ja, ik heb zijn boek 'Het werk is het leven' gelezen, en ik vond dat..." Bam! Je bent meteen de intellectueel van het feestje.

Dus, kortom: lezen is leuk, en Youp van 't Heks boeken zijn al helemaal leuk. Zelfs als je het niet met hem eens bent, dan nog is het vermakelijk om te lezen. Het is alsof je met een oude vriend aan het kletsen bent, een vriend die je constant beledigt, maar waar je toch stiekem van houdt.

Een paar persoonlijke aanraders (volgens mij, niet volgens Henk)

Oké, Henk is inmiddels verdwenen (waarschijnlijk naar huis om een van Youps boeken te gaan lezen), dus ik ga jullie nog even mijn persoonlijke aanraders geven. Ik heb niet al zijn boeken gelezen, maar ik heb wel een paar favorieten:

• "Rijke mensen zijn anders": Omdat het gewoon leuk is om te lezen hoe Youp rijke mensen afzeikt. Het is een soort Schadenfreude op papier.
• "Het werk is het leven": Omdat het een hilarisch en tegelijkertijd ontroerend boek is over zijn eigen worstelingen met het leven, de liefde, en zijn werk. Het is een soort autobiografie, maar dan zonder dat het saai wordt.
• Elke bundeling van Oudejaarsconferences: Omdat het gewoon een must-have is voor elke Nederlander. Het is alsof je een stukje nationaal erfgoed in je boekenkast hebt staan.

Conclusie (of: het moment dat de kwartjes vallen)

Dus, wat hebben we geleerd? Youp van 't Hek is meer dan alleen een grappenmaker op tv. Hij is ook een schrijver. Een goede schrijver, zelfs. En zijn boeken zijn de moeite waard om te lezen. Zelfs als je hem niet aardig vindt (wat ik me nauwelijks kan voorstellen), dan nog is het vermakelijk om te lezen hoe hij de wereld om ons heen fileert. Het is alsof je een vitamine-injectie van cynisme en humor krijgt. En wie kan dat nou niet gebruiken?

Dus, ga naar de boekhandel, of bestel een van zijn boeken online. En laat je verrassen. En wie weet, misschien kom je me dan wel tegen in de kroeg, en kunnen we er samen over kletsen. En dan mag jij me vertellen wat jij van Youp van 't Hek vindt. Ik ben benieuwd! (Maar niet te lang, want ik heb nog meer te drinken.)

En Henk, als je dit leest: sorry dat ik je naam vergeten ben. En bedankt voor de inspiratie! Proost!