Bill Buford Tussen Het Tuig

Oké, even een bekentenis. Ik stond dus laatst in de boekhandel, hopend op een beetje inspiratie. Bladerde door de kookboeken (altijd goed voor guilty pleasures, toch?), toen m’n oog viel op een nogal afgeleefd exemplaar van... Bill Buford, Tussen het Tuig. De kaft was verkreukeld, de pagina’s voelden alsof iemand er een week mee in de modder had gelegen. Maar hé, dat soort boeken hebben vaak de beste verhalen, toch? Ik dacht: "Wat kan er nou misgaan?" Spoiler alert: niks, het was fantastisch. En nu wil ik er alles over vertellen.

Waarom? Nou, simpel: dit boek is meer dan alleen maar een verslag van hooliganisme. Het is een diepe duik in een subcultuur, een persoonlijke reis, en een verdomd goed geschreven stuk journalistiek. Even though I was expecting some random blablabla about football fights, ik kreeg iets heel anders!

Wat is "Tussen het Tuig" eigenlijk?

Goed punt! Voor degenen die ‘m nog niet kennen: "Tussen het Tuig" (origineel "Among the Thugs") is Bill Buford's verslag van zijn jarenlange onderdompeling in de wereld van het Engelse voetbalhooliganisme in de jaren 80 en 90. Hij was een Amerikaanse literatuurredacteur (ja, echt!), die op de een of andere manier besloot om het geweld rondom voetbalwedstrijden van dichtbij te gaan observeren. Niet vanuit een veilige persbox, nee, gewoon midden tussen de harde kernen.

Must Read

Kun je het je voorstellen? Van boekenbesprekingen naar knokpartijen... Wat een switch!

Waarom het zo'n boeiend boek is (naar mijn bescheiden mening):

Het is authentiek: Buford doet geen enkele moeite om de hooligans te romantiseren. Hij beschrijft het geweld rauw en eerlijk. Hij toont de lelijkheid, de angst, maar ook de broederschap (hoe krom dat ook klinkt) binnen die groepen.
Het is intelligent: Buford is geen simpele verslaggever. Hij is een intellectueel die probeert te begrijpen wat deze mensen drijft. Hij graaft dieper dan de clichés over domme, agressieve voetbalfans. (Spoiler: het is complexer dan je denkt!)
Het is zelfreflecterend: De schrijver staat niet boven de materie. Hij laat zien hoe hij zelf beïnvloed wordt door de omgeving waarin hij zich bevindt. Hoe hij langzaam maar zeker, soms ongemerkt, meegesleept wordt in de dynamiek van de groep. Vind ik altijd belangrijk in dit soort onderzoeksjournalistiek, openheid en eerlijkheid.
Het is gewoon goed geschreven: Buford heeft een vlotte, meeslepende schrijfstijl. Hij weet je vanaf de eerste pagina te grijpen en laat je niet meer los. Je krijgt haast het gevoel dat je zelf midden in de menigte staat, al dan niet een beetje bezweet en bang.

Meer dan alleen vechten: De diepere lagen

Oké, er wordt flink gevochten in "Tussen het Tuig", dat is duidelijk. Maar het boek gaat over veel meer dan alleen maar stom geweld. Buford probeert te begrijpen wat deze mannen (en ja, het zijn vooral mannen) ertoe drijft om zich op deze manier te gedragen. Hij onderzoekt thema’s als:

Bill Buford [Livestream] - The Music Hall

Identiteit: Voor veel hooligans is hun groep hun enige bron van identiteit en zingeving. Het is een manier om ergens bij te horen, om belangrijk te zijn. Je hoort erbij, je bent gezien, je bent waardevol - al is het alleen maar binnen die kleine, gewelddadige microkosmos.
Rituelen: Het hooliganisme kent zijn eigen rituelen en codes. Van de kleding tot de manier waarop ze met elkaar omgaan, alles is doordrenkt van symboliek. Een soort bizarre stamcultuur in de moderne tijd.
Groepsdynamiek: Buford beschrijft op indringende wijze hoe de groepsdynamiek de individuen beïnvloedt. Hoe mensen dingen doen die ze individueel nooit zouden doen, simpelweg omdat ze meegesleept worden door de massa. (Kijk maar naar elk willekeurig teamuitje, eigenlijk...)
Klasse: Vaak (maar niet altijd) komen de hooligans uit de arbeidersklasse, een klasse die zich vaak gemarginaliseerd en vergeten voelt door de maatschappij. Het hooliganisme kan dan gezien worden als een manier om zich te verzetten, om zich te laten horen. Een manier om te zeggen: "Wij zijn er ook!" (Maar dan met een knuppel.)

Is het boek dan perfect?

Nee, natuurlijk niet. Het boek is een product van zijn tijd. Het focust bijvoorbeeld erg op mannelijk geweld en er is weinig aandacht voor vrouwen in het hooliganisme (hoewel ze er wel degelijk zijn). Ook kan Buford’s soms wat observerende, analyserende toon op sommige momenten afstandelijk overkomen. Alsof hij kijkt naar een interessant insect, in plaats van naar mensen met complexe emoties. But hey, nobody's perfect, right? En juist die imperfecties maken het boek ook weer interessant.

En nu? Moet ik het lezen?

Als je geïnteresseerd bent in subculturen, groepsdynamiek, en de donkere kant van de menselijke natuur, dan is "Tussen het Tuig" absoluut een aanrader. Het is geen makkelijk boek, het zet je aan het denken en het kan je zelfs een beetje ongemakkelijk laten voelen. Maar het is wel een boek dat je niet snel zult vergeten. (En als je het al gelezen hebt, laten we er dan eens over discussiëren! Ik ben benieuwd naar jouw mening!)