Before Christ And Anno Domini

Hé hallo! Even kletsen over BC en AD, oftewel Voor Christus en Anno Domini. Je kent het wel, van die jaartallen in geschiedenisboeken waar je half van in slaap sukkelt. Maar geloof me, het is stiekem best interessant! (Of nou ja, zo interessant als jaartallen kunnen zijn, hè?)

Dus, waar komt dat hele idee vandaan? Nou, simpel: het draait allemaal om de vermeende geboorte van Jezus Christus. We zeggen "vermeend" omdat... nou ja, laten we eerlijk zijn, we waren er niet bij. En historische bronnen zijn een beetje... vaag, zullen we maar zeggen. Maar goed, in de 6e eeuw (dat is dus lang geleden, mensen!), bedacht een monnik, ene Dionysius Exiguus (klinkt als een slechterik uit een stripverhaal, toch?), dat het wel handig zou zijn om alles te nummeren vanaf de geboorte van Jezus. Slimme jongen!

Voor Christus (BC)

Alles wat voor de geboorte van Jezus gebeurde, noemen we dus Voor Christus, ofwel BC. Lekker makkelijk, toch? Denk aan de Romeinen, de Grieken, de Egyptenaren met hun piramides... allemaal BC. En het grappige is, de jaartallen lopen terug. Ja, echt! Dus 500 BC is eerder dan 100 BC. Snap je het nog? Anders pakken we er een tekening bij, hoor!

Stel je voor: je staat aan het einde van een lange, lange rij met dominostenen. Die dominostenen zijn de jaren. Je gooit de laatste steen om (dat is het jaar 1 BC) en... boem! Alle stenen vallen om, maar dan achteruit! Beetje gek, maar zo werkt het dus.

Waarom achteruit? Goede vraag! Waarschijnlijk omdat die Dionysius (die monnik dus) niet echt een 'nul' had. Het concept 'nul' was in die tijd nog niet zo ingeburgerd als nu. (Stel je voor dat je wiskunde moet doen zonder nul! Brrr...)

Dus, 3000 BC? Oeroud! Egypte in volle glorie! 100 BC? Julius Caesar maakt Rome onveilig! Begrijp je het? Mooi zo!

Anno Domini (AD)

En dan hebben we Anno Domini, oftewel AD. Dat betekent "In het jaar van de Heer". Klinkt best plechtig, hè? Dat zijn dus alle jaren na de geboorte van Jezus. En hier lopen de jaartallen wel gewoon op, zoals je gewend bent. Dus 1 AD, 2 AD, 3 AD... tot en met 2024 (of welk jaar het nu ook is als je dit leest).

Dit is de telling die we tegenwoordig het meest gebruiken. Alle moderne geschiedenis, de middeleeuwen, de renaissance, de industriële revolutie... allemaal AD. En het is allemaal relatief, natuurlijk. Voor sommige culturen en religies is dit systeem helemaal niet zo belangrijk (of zelfs helemaal niet relevant!). Maar voor de westerse wereld is het toch een soort van ijkpunt.

Overigens, even een kleine side note: er is dus geen jaar 0! Het gaat direct van 1 BC naar 1 AD. Ja, ik weet het, het is een beetje vreemd. Alsof iemand een pagina uit het grote geschiedenisboek heeft gescheurd. Maar het is nu eenmaal zo. Deal with it!

De Verwarring: BCE en CE

Oké, let op, want nu wordt het echt ingewikkeld (grapje!). Je komt tegenwoordig ook wel eens de termen BCE en CE tegen. Dat staat voor Before Common Era en Common Era. Klinkt modern, hè? Maar eigenlijk is het precies hetzelfde als BC en AD!

Waarom dan die andere namen? Nou, sommige mensen vinden BC en AD te christelijk georiënteerd. En aangezien we in een (hopelijk) inclusieve wereld leven, willen we niemand voor het hoofd stoten. Dus BCE en CE zijn een beetje neutraler. Maar in de praktijk betekent het dus precies hetzelfde. 100 BCE is hetzelfde als 100 BC, en 2024 CE is hetzelfde als 2024 AD. Simpel zat, toch?

Zie het zo: het is alsof je iemand anders een andere naam geeft, maar het is nog steeds dezelfde persoon. Beetje verwarrend in het begin, maar je went er vanzelf aan.

Dus... Wat hebben we geleerd?

Laten we even alles samenvatten, want anders ben je straks helemaal de draad kwijt (geen zorgen, gebeurt de beste!):

• BC (Before Christ): Alles voor de geboorte van Jezus. Jaartallen lopen terug.
• AD (Anno Domini): Alles na de geboorte van Jezus. Jaartallen lopen op.
• BCE (Before Common Era): Hetzelfde als BC, maar dan neutraler.
• CE (Common Era): Hetzelfde als AD, maar dan neutraler.
• Geen jaar 0!

En waarom doen we dit allemaal? Nou, om de geschiedenis een beetje te kunnen ordenen. Anders is het één grote chaos van gebeurtenissen zonder begin of einde. En geloof me, dat wil je niet. (Probeer maar eens de volgorde van alle afleveringen van Friends te onthouden. Dat is al erg genoeg!)

Waarom zou dit je interesseren?

Misschien denk je nu: "Oké, leuk verhaal, maar waarom zou ik dit in vredesnaam moeten weten?" Nou, omdat het overal is! In boeken, films, documentaires, musea... Overal kom je die jaartallen tegen. En als je weet wat ze betekenen, begrijp je de context beter. Je kunt de geschiedenis beter plaatsen. En wie weet, misschien word je er zelfs wel een beetje slimmer van! (Of in ieder geval kun je op een verjaardag indruk maken met je kennis. Altijd handig!)

Bovendien, het is gewoon fascinerend om te bedenken hoe mensen door de eeuwen heen hebben geleefd. Hoe ze dachten, wat ze deden, wat ze belangrijk vonden... Dat is toch veel interessanter dan je wiskundehuiswerk, toch? (Niet doorvertellen aan je wiskundeleraar, hè?)

En onthoud: geschiedenis is niet alleen maar een saaie opsomming van feiten en jaartallen. Het is een verhaal. Een verhaal over mensen, over hun dromen en hun angsten, over hun successen en hun mislukkingen. En dat verhaal is nog steeds aan de gang. Wij schrijven er elke dag een nieuw hoofdstuk aan toe. (En wie weet, over een paar eeuwen studeren ze op school wel over onze tijd! Spannend, toch?)

Dus, de volgende keer dat je een jaartal ziet staan, denk dan even aan dit gesprek. Denk aan Dionysius Exiguus, de monnik met de moeilijke naam. Denk aan de dominostenen die achteruit vallen. En denk eraan dat de geschiedenis niet alleen maar over hun gaat, maar ook over ons.

Zo, koffie op? Ik ga er nog eentje halen. En jij? Tot de volgende keer, geschiedenisfanaat! (Of in ieder geval, iemand die nu iets meer weet over BC en AD dan vijf minuten geleden.)