As Far As The Lemon Trees Grow

Oké, stel je voor: ik zit op een terrasje in Amsterdam, zonnetje op m’n bol, Aperol Spritz binnen handbereik. Kletsen met een vriendin over... tja, alles en niks. Totdat het gesprek ineens dieper gaat. We hadden het over de uitzichtloosheid die soms om de hoek loert, over de ongrijpbare politieke situatie in de wereld en hoe machteloos je je soms voelt. Plots, uit het niets, zegt ze: "Weet je, ik las laatst een boek dat me echt raakte. Het heet As Far As The Lemon Trees Grow." Ik, nieuwsgierig aagje dat ik ben, noteerde het natuurlijk meteen. (Zoals ik elk boek noteer dat me wordt aangeraden, en vervolgens stapels ongelezen boeken op m’n nachtkastje heb liggen. Herkenbaar?)

En toen, een paar weken later, begon ik er dan eindelijk aan. En wow. Dit boek… het greep me meteen bij de keel. En het zette me aan het denken over die uitzichtloosheid, maar dan op een manier die me juist weer hoop gaf. Dat is wat ik je dus nu ga vertellen.

Wat is As Far As The Lemon Trees Grow eigenlijk?

Voor wie het nog niet kent (en ik raad je aan om het direct op je leeslijst te zetten!): As Far As The Lemon Trees Grow is een young adult roman van Zoulfa Katouh. Het speelt zich af in Syrië, tijdens de Syrische burgeroorlog. Het volgt het verhaal van Salama Kassab, een achttienjarig meisje dat gedwongen wordt om haar leven als apotheker in Homs achter zich te laten en vluchteling te worden.

Maar het is meer dan alleen een oorlogsverhaal. Het is een verhaal over veerkracht, over hoop tegen beter weten in, en over de kracht van menselijke verbinding, zelfs in de donkerste tijden. En misschien wel het belangrijkst: het is een verhaal over liefde. Liefde voor je familie, je vrienden, je land en uiteindelijk, liefde voor jezelf.

(Ik weet het, het klinkt zwaar. En ja, het is ook best heftig. Maar geloof me, er zitten ook echt lichtpuntjes in. En die lichtpuntjes zijn des te waardevoller omdat ze schijnen in zo’n duistere omgeving. Je begrijpt?)

Waarom dit boek me zo raakte

Er zijn verschillende redenen waarom dit boek me zo aangreep. Allereerst is daar de realiteit. Katouh, zelf van Syrische afkomst, weet op een ongelooflijk indringende manier de verschrikkingen van de oorlog te beschrijven. Het is rauw, eerlijk en soms ronduit schokkend. Maar het is ook belangrijk. Het laat je nadenken over de impact van oorlog op mensenlevens, over de vluchtelingen die elke dag opnieuw geconfronteerd worden met trauma en verlies.

Ten tweede is er het personage Salama. Ze is sterk, maar ook kwetsbaar. Ze worstelt met schuldgevoelens, met trauma, met de verantwoordelijkheid die op haar schouders rust. En toch, ondanks alles, blijft ze vechten. Ze blijft zoeken naar een sprankje hoop, naar een reden om door te gaan. Dat vond ik echt inspirerend.

En dan is er nog de symboliek. De citroenbomen, die in de titel genoemd worden, staan symbool voor hoop en wederopstanding. Zelfs in de meest verwoeste gebieden kunnen citroenbomen groeien en bloeien. Ze zijn een teken dat er, ondanks alles, altijd leven is. Altijd een mogelijkheid tot herstel.

Hier even een opsomming van de elementen die me het meest aanspraken:

• De authentieke weergave van het leven in Syrië tijdens de oorlog.
• De complexe en relateerbare personages.
• De krachtige boodschap van hoop en veerkracht.
• De poëtische schrijfstijl van Katouh.
• De symboliek van de citroenbomen.

De lessen die ik leerde (en jij misschien ook)

Na het lezen van As Far As The Lemon Trees Grow bleef ik er nog lang over nadenken. Het zette me aan het denken over mijn eigen leven, over mijn eigen veerkracht en over de manier waarop ik omga met tegenslagen. En ik kwam tot een paar belangrijke conclusies:

1. Hoop is essentieel. Zelfs in de donkerste tijden is het belangrijk om vast te houden aan hoop. Om te geloven dat er een betere toekomst mogelijk is. (Klinkt misschien cliché, maar het is echt waar!)
2. Veerkracht is een kracht die in ons allemaal schuilt. We zijn sterker dan we denken. We kunnen meer aan dan we ons soms realiseren.
3. Menselijke verbinding is cruciaal. We hebben elkaar nodig. We kunnen niet alleen overleven. Door elkaar te steunen, door naar elkaar te luisteren, door elkaar te helpen, kunnen we de wereld een stukje mooier maken.
4. Het is oké om kwetsbaar te zijn. Het is oké om je gevoelens te uiten. Het is oké om hulp te vragen.
5. Liefde overwint alles. Liefde is de krachtigste kracht in het universum. Liefde kan ons genezen, ons troosten en ons hoop geven.

En dat bracht me weer terug bij dat gesprek met mijn vriendin op het terras. Dat gevoel van uitzichtloosheid, dat gevoel van machteloosheid… Ja, het is begrijpelijk. Er gebeuren verschrikkelijke dingen in de wereld. Maar we mogen ons er niet door laten verlammen. We moeten blijven vechten voor een betere wereld. We moeten blijven geloven in de kracht van hoop, veerkracht en liefde.

Conclusie: Meer dan een boek, het is een wake-up call!

As Far As The Lemon Trees Grow is geen makkelijk boek. Het is geen feelgood roman. Het is een boek dat je aan het denken zet, dat je raakt in je ziel en dat je confronteert met de realiteit. Maar het is ook een boek dat je hoop geeft, dat je inspireert en dat je laat zien dat zelfs in de donkerste tijden, er altijd ruimte is voor licht.

Dus, als je op zoek bent naar een boek dat je leven kan veranderen, dan raad ik je As Far As The Lemon Trees Grow van harte aan. Bereid je voor op een emotionele rollercoaster, maar wees er zeker van dat je aan het einde van de rit sterker en wijzer zult zijn.

(En laat me vooral weten wat je ervan vond! Ik ben heel benieuwd naar je mening!) Happy reading!

P.S. Ik heb ook gelezen dat er een verfilming van het boek in de maak is. Daar ben ik stiekem wel heel excited over!