Arthur Miller About Marilyn Monroe

Oké, even een bekentenis. Ik beken schuldig! Ik heb laatst, in een bui van 'ik-ga-eens-literair-doen', een biografie van Arthur Miller uit de bibliotheek geplukt. Je weet wel, die serieuze toneelschrijver. En raad eens? Het was best een sappig ding, vooral als je bedenkt dat het over een man gaat die vooral bekend stond om zijn... euh... intellect. En wat me vooral opviel? De hele Marilyn Monroe-hoofdstuk. Man, man, man. Het is alsof iemand Shakespeare met een aflevering van Real Housewives kruiste.

Dat bracht me aan het denken: wat zat er nu precies achter die relatie? Was het de clash der titanen? De slimme schrijver en de blonde bom? Of was het iets veel complexers, iets wat we nog steeds proberen te ontrafelen?

De 'Denker' ontmoet de 'Droomfabriek'

Arthur Miller, de man die Death of a Salesman schreef. Iemand die de Amerikaanse Droom fileerde tot op het bot en liet zien dat het soms meer een nachtmerrie was. Marilyn Monroe, het ultieme symbool van diezelfde Droom, maar dan de glamour-versie. Denk je eens in: die twee aan tafel bij een romantisch diner. Wat zouden ze in vredesnaam bespreken?

Nou, blijkbaar dus nogal wat. Ze ontmoetten elkaar al in 1951, jaren voordat ze überhaupt een stel werden. Miller was toen nog getrouwd en Monroe was... nou ja, gewoon Marilyn. Ze zagen elkaar sporadisch, maar er was blijkbaar direct een connectie. Jaren later, toen Miller van zijn eerste vrouw scheidde, bloeide het op. Sneller dan je 'Some Like It Hot' kunt zeggen!

Waarom werkte het (even)?

De aantrekkingskracht was natuurlijk wederzijds. Voor Miller was Marilyn waarschijnlijk een muze, een fascinerende complexiteit gehuld in glamour. Een vrouw die hij wilde begrijpen, ontleden, net zoals hij zijn personages ontleedde. En voor Marilyn? Miller was de intellectuele stabiliteit, de serieuze erkenning die ze zo graag wilde. Ze werd constant gereduceerd tot 'dom blondje', maar ze was slim genoeg om te weten dat er meer was. Miller leek dat 'meer' te zien.

Het huwelijk was in eerste instantie een soort reddingsboei voor beiden. Miller wilde ontsnappen aan het stoffige imago van intellectualiteit. Marilyn wilde weg van de oppervlakkigheid van Hollywood. Ze wilden elkaar redden, begrijpen, compleet maken. Romantisch, toch? (Ironisch knipoogje)

Wat er waarschijnlijk ook meespeelde: de maatschappelijke context. De jaren '50, waarin vrouwelijkheid zo smal werd gedefinieerd. Marilyn rebelleerde daartegen met haar seksualiteit, Miller met zijn kritiek op de conformiteit. Samen vormden ze een interessant, tegenstrijdig duo.

• Marilyn zocht intellectuele erkenning.
• Miller zocht de roem en het avontuur.
• Beiden zochten ontsnapping aan hun eigen imago.

De ondergang: Hollywood in de huiskamer

Maar goed, zoals we allemaal weten: happily ever after was er niet bij. Al snel kwamen de problemen. En die waren, verrassend genoeg, best voorspelbaar.

Het ding is: je kunt iemand niet redden als diegene zichzelf niet wil (of kan) redden. Marilyn worstelde met ernstige psychische problemen, verslavingen en een gigantisch minderwaardigheidscomplex. Iedereen, behalve misschien zijzelf, kon dat zien. Miller probeerde te helpen, maar het was een gevecht dat hij niet kon winnen. Hij schreef haar een rol in The Misfits, als een soort therapie. Slim idee? Achteraf gezien: misschien niet zo.

En dan was er nog Hollywood. De constante paparazzi, de roddels, de druk om perfect te zijn... Het sloeg een wig tussen hen in. Miller kon niet tegen de invasie van privacy, Marilyn kon niet zonder de aandacht. Het was een giftige mix.

Alsof dat nog niet genoeg was, worstelde Miller met zijn eigen ego. Hij was een serieuze schrijver, en opeens werd hij vooral 'de man van Marilyn Monroe'. Dat moet knagen, toch? (Denk daar maar eens over na.)

De 'Misfits': een pijnlijke metafoor

The Misfits is een interessante case study in hun relatie. Het script was oprecht bedoeld als een liefdesbrief aan Marilyn, een poging om haar complexiteit en kwetsbaarheid te tonen. Maar de film werd een pijnlijke metafoor voor hun eigen relatie: een groep buitenbeentjes die elkaar proberen te begrijpen, maar uiteindelijk falen.

De opnames waren een ramp. Marilyn was constant te laat, verward en afhankelijk van medicatie. Miller was gefrustreerd en machteloos. Het huwelijk brokkelde af, net als de filmset in de woestijn van Nevada.

Ik bedoel, hoe dramatisch wil je het hebben? Een film over misfits, met een hoofdrolspeelster die zelf een misfit is, geschreven door haar man die zelf een beetje... nou ja, je snapt het punt.

Na Marilyn: de erfenis van een liefde?

Na de scheiding in 1961 gingen beiden hun eigen weg. Marilyn overleed een jaar later. Miller trouwde later opnieuw en leefde nog vele jaren. Maar de relatie met Marilyn bleef hem achtervolgen. Hij schreef erover in zijn autobiografie, en het thema van de kwetsbare vrouw en de mannelijke intellectueel bleef in zijn werk terugkomen.

Is er een schuldige aan te wijzen? Waarschijnlijk niet. Het was een combinatie van factoren: persoonlijke problemen, maatschappelijke druk, de waanzin van Hollywood... Een perfecte storm, zeg maar.

De relatie tussen Arthur Miller en Marilyn Monroe is meer dan een roddelverhaal. Het is een spiegel van onze eigen obsessie met roem, succes en de complexiteit van de liefde. Het is een verhaal over hoe twee mensen, ondanks hun goede bedoelingen, elkaar kapot kunnen maken. En misschien is dat wel het meest tragische van allemaal.

Dus, de volgende keer dat je een Marilyn Monroe film kijkt, of een toneelstuk van Arthur Miller ziet, denk dan even aan hun verhaal. Denk aan de menselijkheid achter de glamour en het intellect. Want uiteindelijk zijn we allemaal maar gewoon misfits, die proberen te overleven in een wereld die soms net een beetje te veel is.

En nu ga ik weer terug naar mijn 'literair doen' bui. Tot de volgende biografie, hè! (En wie weet wat voor sappigs ik dan weer tegenkom...)