Als Mijn Tante Kloten Had

Ken je dat, dat moment dat je je afvraagt wat er zou gebeuren als...? Laatst zat ik met mijn oma te kletsen over de familie, en natuurlijk kwamen de sterke vrouwen ter sprake. Oma somde ze op: tante Mieke die de familiekraam recht hield na het overlijden van opa, nichtje Lotte die cum laude afstudeerde terwijl ze ook nog vrijwilligerswerk deed. En toen, heel droogjes, zei ze: "Ach meid, als mijn tante kloten had gehad, dan was ze mijn oom geweest."

Boom. Daar zat 'ie. Een uitspraak zo oud als de weg naar Rome, maar ineens... klonk hij anders. Het zette me aan het denken. Wat zit er nou eigenlijk achter die ietwat lompe, seksistische opmerking?

Laten we er eens induiken. Want ja, de uitdrukking "Als mijn tante kloten had gehad, dan was ze mijn oom geweest" is natuurlijk simplistisch. Maar hij raakt wel een interessante kern.

De Oorsprong en Betekenis: Meer dan een Kalenderwijsheid

Waar komt die uitdrukking eigenlijk vandaan? Niemand weet het precies. Het is zo'n gezegde dat al eeuwenlang rondzwerft, een soort volkswijsheid. Maar de betekenis is in de loop der tijd wel wat veranderd, denk ik. Vroeger was het waarschijnlijk vooral een manier om te zeggen dat speculeren zinloos is. "Als dit zus, dan dat zo". Punt. Klaar.

Maar in de moderne context klinkt het toch een beetje anders. Vooral omdat we nu bewuster zijn van genderrollen en de beperkingen die die met zich meebrengen. Het gaat niet meer alleen over het zinloos speculeren, maar ook over de mogelijke potentie die verloren gaat als mensen zich niet kunnen ontplooien vanwege hun geslacht.

(Even tussendoor: Ik wil hier niemand beledigen of veroordelen hoor! Ik probeer gewoon te ontleden wat er nou eigenlijk in die uitspraak schuilt.)

De Ironie van het Gezegde

De ironie is natuurlijk dat het suggereert dat "kloten hebben" (oftewel: ballen tonen, lef hebben) typisch iets mannelijks is. Alsof vrouwen van nature minder assertief of ondernemend zouden zijn. En dat is natuurlijk bullshit. Er zijn genoeg vrouwen die keihard werken, risico's nemen en hun mannetje staan (of eigenlijk, hun vrouwtje staan!).

Maar... is er misschien toch een kern van waarheid? Niet dat vrouwen minder 'ballen' hebben, maar dat de maatschappij hen minder ruimte geeft om die te tonen? Misschien worden vrouwen (onbewust) ontmoedigd om risico's te nemen, om hun ambities na te jagen, om hun eigen weg te gaan?

Denk er eens over na. Hoe vaak hoor je niet dat vrouwen "lief" en "zorgzaam" moeten zijn, terwijl mannen "sterk" en "ambitieus" mogen zijn? Die onuitgesproken verwachtingen kunnen een enorme invloed hebben op hoe mensen zich ontwikkelen.

Genderrollen en de Uitdrukking

Het hele gezegde, "Als mijn tante kloten had gehad, dan was ze mijn oom geweest," werpt een schaduw op de genderrollen in onze maatschappij. Het impliceert dat er bepaalde eigenschappen en rollen zijn die van nature verbonden zijn aan een bepaald geslacht.

Maar laten we eerlijk zijn: die genderrollen zijn voor een groot deel aangeleerd. We worden er van jongs af aan mee geconfronteerd, via onze ouders, de media, de school, noem maar op. En het kan heel lastig zijn om daarvan los te komen.

Denk maar eens aan:

• Speelgoed: meisjes krijgen vaak poppen en keukentjes, jongens auto's en bouwdozen.
• Beroepen: bepaalde beroepen worden nog steeds als "mannelijk" of "vrouwelijk" gezien.
• Verwachtingen: vrouwen worden vaak beoordeeld op hun uiterlijk, mannen op hun prestaties.

Die genderrollen kunnen dus een beperkende werking hebben. Ze kunnen ervoor zorgen dat mensen niet hun volledige potentieel benutten, omdat ze bang zijn om af te wijken van het "normale" plaatje. En dat is zonde, toch?

De Uitdrukking in een Moderne Context

In een tijd waarin we streven naar gendergelijkheid, klinkt die uitdrukking misschien wat achterhaald. Maar toch is het belangrijk om erover na te blijven denken. Want ook al zijn we al een heel eind gekomen, er is nog steeds werk aan de winkel.

We moeten ons bewust zijn van de subtiele manieren waarop genderrollen nog steeds invloed uitoefenen op ons leven. En we moeten elkaar aanmoedigen om die rollen te doorbreken, om onze eigen weg te gaan, ongeacht ons geslacht.

(Trouwens, heb je je ooit afgevraagd of er een mannelijke variant van deze uitspraak bestaat? Zoiets als: "Als mijn oom een vagina had gehad, dan was hij mijn tante geweest"? Ik denk het niet. Dat zegt misschien ook wel iets.)

Wat Kunnen We Leren van "Als Mijn Tante Kloten Had"?

Dus, wat kunnen we nou eigenlijk leren van die ietwat bizarre uitspraak? Ik denk het volgende:

• Wees kritisch op genderrollen. Vraag je af of ze nog wel relevant zijn in de moderne tijd.
• Stimuleer diversiteit. Zorg ervoor dat iedereen de kans krijgt om zich te ontplooien, ongeacht geslacht.
• Wees een rolmodel. Laat zien dat het oké is om af te wijken van de norm.
• Wees bewust van je eigen biases. Iedereen heeft ze, maar het is belangrijk om ze te herkennen en te corrigeren.

Uiteindelijk gaat het erom dat we een maatschappij creëren waarin iedereen zichzelf kan zijn, waarin iedereen de kans krijgt om zijn of haar talenten te benutten, ongeacht geslacht. En misschien moeten we die oude uitdrukking dan maar gewoon in de prullenbak gooien. Of er een nieuwe, meer inclusieve variant op verzinnen. Iemand ideeën?

Want, laten we eerlijk zijn, als we allemaal de kans krijgen om onze eigen 'kloten' (of 'eierstokken', of wat dan ook) te tonen, dan wordt de wereld een stuk interessanter, creatiever en mooier. Toch?

En tot slot, denk er eens over na: wat zou jij doen als je geen enkele beperking zou voelen, als je helemaal jezelf zou kunnen zijn? Wat zou je bereiken? Wat zou je veranderen? De mogelijkheden zijn eindeloos...