Ali Smith Autumn Winter Spring Summer

Okay, luister eens. Stel je voor: ik zit in een café, latte in de hand, en ik begin te ratelen over… Ali Smith. Niet de volgende celebrity-roddel, nee. De schrijfster. En meer specifiek: haar Seasonal Quartet. Het is alsof ik je probeer uit te leggen hoe kwantumfysica werkt, maar dan met meer metaforen en minder wiskunde. Maak je geen zorgen, het wordt leuker dan het klinkt!

De Seizoenen: Niet je gemiddelde Vivaldi

Dus, Ali Smith heeft een serie boeken geschreven: Autumn, Winter, Spring en Summer. Logisch, toch? Ze heten letterlijk naar de seizoenen. Het klinkt als de plot voor een Boer zoekt Vrouw spin-off, maar geloof me, het is veel vreemder en veel cooler.

Elk boek is gelinkt aan een specifiek seizoen, maar ze zijn niet zo rechtlijnig als het weerbericht. Denk meer aan een droom van een seizoensgebonden depressie, maar dan met humor en briljante observaties. En onverwachte referenties naar kunst. Veel kunst. Alsof Ali Smith dacht: "Ik ga de hele National Gallery in mijn romans proppen!"

Waarom zou je dit lezen? (Behalve omdat ik het zeg)

• Het is slim, maar niet snobistisch: Ja, er zijn referenties naar kunst en literatuur. Maar Smith doet niet alsof je alles moet weten. Het is meer een "Hé, kijk, dit is cool, misschien vind je het ook leuk" vibe. Geen verplicht huiswerk!
• Het is grappig: Echt waar. Smith is een meester in de droge humor. Je zult onverwachts hardop lachen, vooral op momenten dat je eigenlijk een existentiële crisis zou moeten hebben.
• Het is relevant: Elk boek is geschreven tijdens het seizoen waar het over gaat, en het reageert direct op de politieke en sociale gebeurtenissen van die tijd. Denk aan Brexit, de vluchtelingencrisis, Trump... Het is alsof je een roman leest en tegelijkertijd het nieuws kijkt, maar dan op een manier die je niet meteen depressief maakt (meestal).
• Het is verrassend: Je weet nooit wat je kunt verwachten. De personages zijn excentriek, de plotwendingen onverwacht, en de taal is altijd inventief. Het is alsof je een doos chocolade opent, maar elke chocolade is gevuld met een ander soort gekke smaak. (In een goede manier!)

De Boeken: Een snelle samenvatting (zonder spoilers, beloofd!)

Oké, even een korte rundown van elk boek, zodat je weet waar je aan begint:

Autumn: De melancholieke start

Autumn is het eerste boek, en het is een beetje... triest. Maar op een mooie, poëtische manier. Het gaat over de vriendschap tussen een oude man, Daniel, en een jonge vrouw, Elisabeth. Daniel ligt te slapen (of dood te gaan, het is niet helemaal duidelijk) en Elisabeth bezoekt hem in gedachten. Er zijn veel referenties naar Pauline Boty, een popartkunstenares die je waarschijnlijk niet kent (ik kende haar ook niet!), en natuurlijk, Brexit. Oh, Brexit. Het spook dat door de hele kwartet waart.

Stel je voor: een oudere man die droomt van een betere wereld, een jongere vrouw die worstelt met de huidige realiteit, en een heleboel oranje bladeren. Het is een beetje een moody start, maar het is prachtig geschreven.

Winter: Familie Drama met een Twist

Winter is… tsja, winter. Koud, donker, en vol familiegedoe. Sophia, een succesvolle zakenvrouw, gaat op bezoek bij haar moeder in Cornwall. Haar zus, Iris, woont daar en is totaal anders dan Sophia. Er is een vreemdeling die per ongeluk (of niet) bij hen komt wonen. En er is een pratend hoofd. Ja, echt. Een pratend hoofd. Ik zei toch dat het vreemd was?

Het is een verhaal over familie, vergeving, en de kracht van verhalen. En sneeuw. Heel veel sneeuw. Plus, Shakespeare. Want waarom ook niet?

Spring: Hoop in de Lucht (en Border Control)

Spring brengt wat licht in de duisternis. Het volgt Brittany, een bewaker van een immigratiebureau, die onverwachts bevriend raakt met Richard, een filmproducent. Er is ook Charlotte, een voormalige bibliothecaresse die probeert vluchtelingen te helpen. Het thema is migratie, vrijheid, en de kracht van kunst om mensen te verbinden.

Het is een verhaal over hoop en verandering, zelfs in de donkerste tijden. En ja, er zijn nog steeds politieke referenties. Ali Smith laat geen kans onbenut om commentaar te leveren op de wereld om haar heen.

Summer: Het Grote Einde (of is het een nieuw begin?)

Summer is het slotstuk. Het brengt alle personages en thema's samen in een soort finale. Het gaat over herinnering, verlies, en de mogelijkheid van verandering. Er zijn flashbacks naar eerdere seizoenen, en de personages reflecteren op de gebeurtenissen die hen hebben gevormd.

Het is een beetje een bittersweet einde. Er zijn geen gemakkelijke antwoorden, maar er is wel hoop. En natuurlijk, nog meer kunst en literatuur. Alsof Ali Smith dacht: "Ik ga alles wat ik weet in dit laatste boek proppen!"

Dus, ga je het lezen of niet?

Kijk, ik snap het. Het klinkt misschien een beetje overweldigend. Vier boeken, elk zo dik als een baksteen, vol met kunst, politiek en excentrieke personages. Maar geloof me, het is de moeite waard. Ali Smith is een van de meest getalenteerde schrijvers van onze tijd. Ze kan je laten lachen, huilen en nadenken over de wereld om je heen, allemaal in dezelfde paragraaf.

Dus, volgende keer dat je in een boekenwinkel bent, pak dan een van deze boeken op. Blader er doorheen. Lees een paar pagina's. Misschien word je net zo verliefd op Ali Smith als ik ben. (Maar niet te verliefd, want ze is al bezet.)

En als je het niet leuk vindt? Nou, dan heb je in ieder geval geprobeerd. En je kunt altijd terug naar Boer zoekt Vrouw. Geen oordeel.

Maar serieus, lees Ali Smith. Je zult er geen spijt van hebben. (Tenzij je echt een hekel hebt aan kunst, politiek en intelligente humor. In dat geval, sorry, ik kan je niet helpen.)

Okay, ik ga. Ik moet meer latte bestellen. En misschien nog een Ali Smith boek lezen. Verslaafd? Misschien. Maar het is een gezonde verslaving, toch?